Elektrik kesintileri buzdolaplarına zarar verebilir mi?

Bazı zamanlarda ani fırtınalar ve buna bağlı olarak elektrik kesintileri meydana gelebilir. İletim kulelerinin çökmesi, şimşek veya hatta yaz tatili periyodu boyunca turistik yerlerde yaygın olan aşırı tüketim ile birlikte bir elektrik kesintisi meydana gelebilir.

Yoğun yağışlar sırasında prizden fiş çekme uygulamaları bazı aileler için belirli bir süredir devam eden bir alışkanlık haline gelmiştir. Amaç, yanma dolayısıyla meydana gelebilecek olayları engellemektir. Acaba gerçekten fişi prizden çekmek gerekli midir? Bu soruyu cevaplamak için gelin ilk önce bu fırtınalar sırasında aslında ne olduğunu anlamaya çalışalım.

Elektrik kesintileri güç nakil şebekelerini nasıl etkiler?

Elektrik kesintisi meydana geldiğinde birden bire tüm elektrikli uygulamalar kapanır. Elektrik geri geldiğinde ise sıklıkla şebeke voltajı ideal seviyenin üstünde veya altında olabilir. Şayet gerilim taşması adı da verilen çok yüksek bir voltaj seviyesi meydana gelirse, bu durum ciddi ekipman hasarına yol açabilir. Gerilim taşmasına en çok duyarlılık gösteren aygıtlar şunları içerir:

Televizyonlar, DVD’ler, bilgisayarlar ve dahili telefonlar.

Bunlara ek olarak, mikro işlemciler tarafından kontrol edilen çamaşır makinelerine ve mikrodalga fırınlara özellikle dikkat edilmesi gereklidir. Bu kontrolörler kullanıcılara kayıplar yaşatacak şekilde voltaj değişimi sebebiyle yanabilirler.

Buzdolapları, motorlar ve daha ağır aygıtlar yüksek voltajlara daha dayanıklıdır ve yüksek voltaj dolayısıyla yanma durumları çok nadir görülür. Bunlar, çalışmaları için gerekli olan voltajdan çok daha düşük voltaj ile kalkış yapabilir ve aşırı akım çekmesine sebep olur bu durumda motor sargıları çok daha kolay bir şekilde hasar görebilir.

Bu durum, termal koruyucu harekete geçene kadar kablo sisteminde aşırı ısınmanın yanı sıra motorun yeterli başlangıç gücü alamamasına neden olan düşük voltaja maruz kalan bir soğutucu olması durumunda (enerji desteği yeniden kurulduktan sonra da sıklıkla görülen bir durum olmaya devam edebilir) meydana gelir. Uzun vadede bu sabit döngüler motora zarar verebilir. Şayet motor düşük voltajda bile açılıyor ve çalışıyorsa, işleyişine devam edecektir.

Yıldırım, enerji ağlarına nasıl bir müdahalede bulunur?

Yağmur yağdığında, bir şimşek enerjiyi evinize kadar getiren güç nakil hatlarını vurabilir. Yıldırım olgusu her ne kadar evinizden uzak olsa da, toprağa boşalacağı yer olan bir topraklama noktası bulana kadar elektrik veya telefon kablo sistemi aracılığıyla hareket edebilir.

Prizlere bağlanan bazı aygıtlar, daha yüksek bir enerji dalgasını alarak bu yolun ortasında olabilir. Bu voltaj değerleri, hasar görmesi durumunda aygıtlar ve kablo sistemleri tarafından desteklenenden daha yukarıdadır.

Bir gerilim taşması, çok kısa bir zaman aralığı olan mikro-saniye aralığında gerçekleşen fakat zarar vermeye yetecek olan çok yüksek bir voltaja sahiptir.

Bu durumun oluşması ihtimallerini azaltacak bir yöntem, hali hazırda Türkiye’de zorunlu olan elektrik kablolarının topraklanmasıdır. Bu yöntemle, güç fazlalıkları toprağa boşaltılabilir.